Co roku w październiku cały świat jednoczy się pod znakiem Różowej Wstążki. Różowy Październik to czas, w którym nasza uwaga skupia się na walce z rakiem piersi – najczęstszym nowotworem złośliwym występującym u kobiet.

Mimo szeroko zakrojonych akcji edukacyjnych, wokół tematu chorób piersi wciąż krąży wiele szkodliwych mitów. Niektóre z nich wywołują niepotrzebną panikę, inne zaś prowadzą do uśpienia czujności i bagatelizowania niepokojących sygnałów.

Rak piersi w liczbach – statystyki i rokowania

Aby zrozumieć skalę wyzwania, warto przyjrzeć się oficjalnym danym epidemiologicznym:

• Najczęstszy nowotwór: Rak piersi stanowi niemal 25% wszystkich zachorowań na nowotwory złośliwe u kobiet w Polsce.
• Tysiące diagnoz: Rocznie w naszym kraju diagnozuje się ponad 20 tysięcy nowych przypadków.
• Czynnik wieku: Najwięcej zachorowań odnotowuje się u kobiet po 50. roku życia, jednak około 10% przypadków dotyczy kobiet przed 40. rokiem życia.
• Wyleczalność a czas: Wykrycie raka piersi w I (bardzo wczesnym) stadium zaawansowania daje ponad 90–95% szans na całkowite wyleczenie i 5-letnie przeżycie. W stadium przedinwazyjnym (stadium 0) wskaźnik ten sięga niemal 100%.

• Kluczowy wniosek: Rak piersi nie musi być wyrokiem. Im wcześniej zostanie wykryta zmiana, tym leczenie jest mniej obciążające, a szanse na powrót do pełnego zdrowia – wyższe.

Fakty i Mity o raku piersi

Rozprawiamy się z najczęstszymi mitami na temat diagnostyki, objawów i leczenia raka piersi – poznajcie 6 najczęściej powielanych mitów na temat tej choroby.

MIT 1: Rak piersi zawsze objawia się bolesnym guzkiem

FAKT: To jeden z najgroźniejszych mitów. Wczesne stadia raka piersi zazwyczaj nie bolą wcale. Ból piersi najczęściej wiąże się ze zmianami hormonalnymi, torbielami lub stanami zapalnymi.

Ponadto, guzek to nie jedyny objaw. Kobiety bardzo często bagatelizują inne sygnały, do których należą:

• Wciągnięcie lub spłaszczenie brodawki sutkowej.
• Zmiana faktury skóry piersi (tzw. objaw skórki pomarańczy).
• Niewielkie zagłębienie, pofałdowanie lub zaciągnięcie skóry.
• Wyciek z brodawki (szczególnie surowiczy lub krwisty).
• Zaczerwienienie, ocieplenie skóry lub owrzodzenie.
• Powiększenie węzłów chłonnych pod pachą lub nad obojczykiem.

MIT 2: Jeśli w mojej rodzinie nikt nie chorował na raka piersi, jestem bezpieczna

FAKT: Tylko około 5–10% wszystkich przypadków raka piersi ma charakter uwarunkowany genetycznie (np. mutacje w genach BRCA1 lub BRCA2).

Aż 90% zachorowań to tzw. przypadki sporadyczne, powstające w wyniku losowych mutacji w ciągu życia. Oznacza to, że brak zachorowań na nowotwory u matki czy babci nie zwalnia z obowiązku regularnych badań profilaktycznych.

MIT 3: Młode kobiety nie chorują na raka piersi

FAKT: Ryzyko zachorowania rzeczywiście rośnie wraz z wiekiem, ale młode kobiety również chorują. Co więcej, u kobiet przed 40. rokiem życia nowotwory piersi bywają diagnozowane w wyższym stadium zaawansowania – właśnie z powodu powszechnego przekonania, że „w tym wieku to niemożliwe”. Młode kobiety również powinny co miesiąc badać piersi i raz w roku wykonywać profilaktyczne USG.

MIT 4: Mammografia jest szkodliwa i promieniowanie może wywołać raka

FAKT: Mammografia wykorzystuje bardzo niską, bezpieczną dawkę promieniowania rentgenowskiego (porównywalną do tej, jaką przyjmujemy podczas kilkugodzinnego lotu samolotem). Korzyści z wczesnego wykrycia mikroskopijnej zmiany wielkości kilku milimetrów wielokrotnie przewyższają znikome ryzyko związane z promieniowaniem.

Pamiętaj: Kobiety w wieku 45–74 lata mogą w Polsce skorzystać z bezpłatnej mammografii profilaktycznej NFZ raz na 2 lata, bez konieczności posiadania skierowania.

MIT 5: Noszenie biustonoszy z fiszbinami lub używanie antyperspirantów powoduje raka

FAKT: Liczne wieloośrodkowe badania naukowe jednoznacznie wykluczyły związek między noszeniem biustonoszy podtrzymujących piersi a ryzykiem rozwoju raka. Podobnie nie ma dowodów naukowych na to, że sole glinu zawarte w antyperspirantach wywołują zmiany nowotworowe w tkance gruczołowej.

MIT 6: Chorują tylko kobiety

FAKT: Mężczyźni też mogą zachorować na raka piersi
Choć zdarza się to rzadko (rak piersi u mężczyzn stanowi około 1% wszystkich zachorowań na ten nowotwór), panowie również posiadają tkankę gruczołową. Z powodu braku świadomości, mężczyźni trafiają do lekarza zazwyczaj w bardzo zaawansowanym stadium. Wyczuwalny guzek za brodawką u mężczyzny zawsze wymaga konsultacji lekarskiej.

Profilaktyka jest najważniejsza!

Pamiętaj, aby badać się regularnie

• Co miesiąc: Samobadanie piersi w domu (między 2. a 5. dniem po zakończeniu miesiączki).
• Co rok: Profilaktyczne badanie USG piersi (zwłaszcza u kobiet między 20. a 45. rokiem życia).
• Co 1–2 lata: Badanie mammograficzne (zalecane szczególnie dla kobiet po 40.–45. roku życia lub wcześniej przy obciążeniach genetycznych).
• Nie zapominaj także o regularnych wizytach u ginekologa, wykonywaniu profilaktycznych podstawowych badań krwi i utrzymaniu zdrowego stylu życia – zdrowej diecie, aktywności fizycznej i regeneracji.

Podsumowując

W Różowym Październiku nie daj się zwieść mitom i fałszywym przekonaniom. Najskuteczniejszą bronią w walce z rakiem piersi jest wiedza, świadomość własnego ciała i regularna profilaktyka.

Jeśli zauważysz u siebie jakąkolwiek niepokojącą zmianę lub po prostu minął już rok od ostatniego badania USG bądź mammografii – nie zwlekaj. Umów się na wizytę kontrolną u ginekologa lub w pracowni USG.